Thăng tiến trong sự nghiệp software engineer không đơn thuần là chuyện “đủ năm, đủ tháng”. Đó là quá trình tích lũy kỹ năng, tư duy chiến lược và định hướng rõ ràng.

Trong buổi phỏng vấn cùng Engineer Pro, anh Thành – hiện là iOS Engineer tại Amazon đồng thời là giảng viên tại Engineer Pro đã chia sẻ cụ thể về hành trình thăng cấp từ Junior đến Staff Engineer. Những chia sẻ của anh là nguồn cảm hứng và bài học quý giá cho bất kỳ ai đang khao khát phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực công nghệ.

Chào anh Thành, anh có thể giới thiệu đôi nét về bản thân và hành trình sự nghiệp của mình?

Anh là Thành, hiện tại anh đang là iOS Engineer. Nếu tính từ lúc chính thức ra trường vào năm 2017 thì anh đã có gần 8–9 năm kinh nghiệm, vì thật ra anh đã đi làm từ năm 2016.

Chặng đường sự nghiệp của anh bắt đầu từ thời điểm Fresher khoảng 1 năm, sau đó anh được nhận chính thức và vào làm tại Shopee Food (còn gọi là SEA Group). Anh bắt đầu ở vị trí Junior, rồi sau 2–3 năm (vào khoảng đầu năm 2020) thì được lên Senior.

Đến năm 2022, anh chuyển sang công ty OKX, vẫn giữ vị trí Senior và chỉ sau 6 tháng thì được promote lên Staff Engineer, sau đó là Engineering Manager. Sau đó, anh chuyển sang TikTok và tiếp tục giữ vị trí Staff Engineer (cấp bậc tương đương L22 ở TikTok). Gần đây, anh đang làm tại Amazon, cũng giữ vai trò nghiêng về Individual Contributor.

Tại thời điểm Junior, điều gì là khó khăn nhất đối với anh tại vị trí đó?

Khi ở vị trí Junior, điều khó khăn nhất với anh là không biết cách hỏi và không biết nên hỏi ai. Ngoài ra, kỹ năng lập kế hoạch và làm việc có hệ thống thời điểm đó của anh vẫn còn hạn chế

Vì mới chuyển từ môi trường học tập sang môi trường làm việc, nên ngoài công nghệ, còn rất nhiều kỹ năng khác mình chưa quen đặc biệt là EQ trong công việc. Nhiều lúc gặp vấn đề kỹ thuật, thay vì tìm người để trao đổi, thì mình lại giữ trong lòng hoặc hỏi một cách lan man khiến câu trả lời không giải quyết được vấn đề.

Đây là tình trạng phổ biến của nhiều bạn mới đi làm và anh nghĩ điều quan trọng là cần phải học cách đặt câu hỏi rõ ràng và tìm đúng người để hỏi đó là cách để học nhanh hơn và tránh dậm chân tại chỗ.

Vậy đâu là động lực và chiến lược giúp anh từ Junior lên Senior?

Động lực ban đầu của anh khi từ Junior lên Senior chủ yếu là:

Tăng lương
Cơ hội phát triển sự nghiệp

Vì Senior là bước đệm để trở thành Tech Leader hoặc Engineering Manager bạn không thể từ Junior mà nhảy thẳng lên các vị trí đó được.

Ngay khi mới vào làm vài tháng, anh đã chủ động gặp mentor và nói rõ mong muốn lên Senior trong thời gian sớm nhất. Mentor đã giúp anh vạch ra một lộ trình cụ thể, tập trung vào:

Technical Foundation: Giỏi về công nghệ mình làm, ví dụ như iOS, và trở thành “owner” trong dự án.
Hiểu sâu về domain: Hiểu rõ nghiệp vụ, business logic, trở thành (Point of Contact trong mảng đó.
Tạo ra impact: Đề xuất cải tiến, đổi mới. Ví dụ như thay đổi kiến trúc, process, coding convention và được mọi người chấp nhận.
Lập kế hoạch cụ thể: Tự mình lên plan để thực hiện các bước phát triển tiếp theo, có số liệu đo lường kết quả (metrics) đi kèm.

Vậy Junior và Senior khác nhau như thế nào, theo anh?

Sự khác biệt rất rõ ràng giữa Junior và Senior:

Scope công việc rộng hơn, trách nhiệm lớn hơn. Là Senior, bạn phải là người trả lời được cho các team khác khi họ hỏi về mảng bạn phụ trách.
Vai trò mentor: Hướng dẫn các bạn junior, training nội bộ.
Phỏng vấn tuyển dụng: Tham gia phỏng vấn, đại diện công ty nên cần cẩn trọng trong lời nói, ứng xử.
Định hướng phát triển: Bắt đầu suy nghĩ về việc lên Staff hoặc Leader.

Những kỹ năng nào là thiết yếu để từ Junior lên Senior?

Anh là người thích thực hành và học từ người khác. Những điều anh học được chủ yếu đến từ:

Quan sát các mentor, senior khác
Học từ môi trường làm việc (vì công ty lớn thường có khóa training, leadership workshop,…)
Đọc sách chuyên môn, học thêm kỹ năng mềm

Đối với anh, Engineer Pro có đóng vai trò gì trong quá trình thăng tiến của mình không?

Anh từng học 2 khóa DSA2 và DSA3 tại Engineer Pro. Mục tiêu của anh là củng cố nền tảng giải thuật, vì trước đó anh không mạnh phần này.

Dù không học live mà chỉ học qua video record do không khớp thời gian, nhưng anh đánh giá chất lượng bài giảng và bài tập rất tốt, phù hợp với các buổi phỏng vấn thực tế.

Ngoài ra, cộng đồng Engineer Pro cũng đóng vai trò lớn trong việc giúp anh được referral vào Amazon, vì trước đó anh chỉ apply qua portal và bị từ chối nhiều lần.

Anh đánh giá cao:

Referral network chất lượng
Các buổi talk hữu ích từ mentor như anh Lâm, anh Hoà giúp định hướng tốt hơn
Cộng đồng hỗ trợ và chia sẻ thực tế

Lên Staff cần thay đổi tư duy ra sao so với Senior?

Từ Senior lên Staff, mindset cần thay đổi rõ rệt:

Không chỉ giỏi ở module/team của mình, mà cần collab với team khác, làm việc chặt chẽ với PM, designer, các team cross-functional.
Phải biết nói “No” với những feature không hợp lý, không khả thi trở thành một Product Owner thực thụ chứ không chỉ là người làm kỹ thuật.
Từ Staff trở lên, sẽ có 2 hướng:
- Engineering Manager: Tập trung quản lý con người, phân chia công việc, hiểu điểm mạnh/yếu của team.
- Individual Contributor (IC): Tập trung sâu về kỹ thuật, định hướng kiến trúc, tech stack cho dự án.

Hiện tại, ở Amazon, anh đang đi theo hướng IC. Trước đó ở OKX thì anh lại nghiêng về Engineering Manager.

Làm sao để không bị "mắc kẹt" mãi ở Senior?

Ở một số công ty, Senior và Staff có thể giống nhau về trách nhiệm, nhưng ở các công ty lớn thì khác biệt rất rõ.

Điều quan trọng nhất là:

Hiểu rõ expectation của công ty
Thảo luận với Manager, tạo ra một lộ trình rõ ràng, hỏi “Tôi cần làm gì để lên Staff?”
Thực hiện theo kế hoạch và đưa kết quả cụ thể vào mỗi kỳ review.

Theo anh, đặc điểm nào ở học viên thường có khả năng thăng tiến tốt?

Đối với anh, học viên có lộ trình thăng tiến rõ ràng thường có 3 điểm chung:

Biết đặt mục tiêu rõ ràng (VD: muốn lên Staff trong 1–2 năm tới)
Lên kế hoạch chi tiết: Cần học gì, làm gì, phát triển kỹ năng nào
Biết cách giao tiếp và trao đổi với Manager để nhận được hỗ trợ phù hợp

Không thể học mọi thứ cùng lúc. Cần xác định rõ:

Công ty cần gì?
Team cần gì?
Mình cần gì để phát triển tiếp?

Khi đã rõ những điều đó, bạn sẽ chọn lọc được điều cần tập trung – và đó là cách phát triển bền vững nhất.

Từ một Junior còn bỡ ngỡ đến vị trí Staff Engineer tại Amazon, hành trình của anh Thành là minh chứng rõ ràng rằng: kỹ thuật giỏi là chưa đủ – bạn còn cần tư duy định hướng, kỹ năng giao tiếp và một cộng đồng tốt để hỗ trợ. Engineer Pro hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bạn xác định con đường phát triển phù hợp nhất cho bản thân mình trong ngành công nghệ

_________________________________

Engineer Pro là một trung tâm đào tạo các khóa học chuyên sâu dành cho các software engineer. Với 100% giảng viên đến từ các Big Tech như Google, Amazon, Shopee, TikTok, … Engineer Pro đảm bảo chất lượng giảng dạy và lộ trình học tập rõ ràng, từ cơ bản đến nâng cao, giúp học viên tự tin ứng tuyển vào các vị trí software engineer trong ngành công nghệ này.

Thông tin liên hệ: